دستگاه گوارش
گوارش چيست؟
بدن انسان براي رشد و انجام كارهاي گوناگون به غذا نياز دارد. غذا به همان صورتي كه خورده مي شود براي بدن فايده اي ندارد بلكه ابتدا بايد به ذره هاي بسيار ريز تبديل شود. ريز شدن غذا و آماده شدن آن براي استفاده بدن گوارش نام دارد.
دستگاه گوارش :
گوارش در داخل اندام هايي مانند معده، روده و دهان صورت مي گيرد. به مجموع اين اندام ها دستگاه گوارش گفته مي شود.
دهان :
گوارش از راه جويدن غذا در دهان شروع مي شود. هنگام جويدن غذا به تكه هاي كوچك تر تقسيم مي شود. آب دهان هم به نرم شدن و خرد شدن غذا كمك مي كند. غذاي نرم تر آسان تر از راه گلو پايين مي رود. دندان هاي جلو غذا را مي برند. دندان هاي عقب غذا را خرد مي كنند. دندان هاي نوك تيز غذا را پاره مي كنند.
مري :
مري لوله اي است كه دهان را كه به معده وصل مي كند. غذاي جويده شده از راه مري به داخل معده مي رود. ماهيچه هاي مري غذا را به معده مي فرستند.
معده :
معده به شكل كيسه است. ديواره معده ماهيچه هاي زيادي دارد. غذا چند ساعت در معده مي ماند تا بيشتر گوارش پيدا كند. در معده هم مايعي وجود دارد كه به آن شيوه معده مي گويند. ماهيچه هاي معده با حركات خود، غذاي جويده شده را با اين مانع مخلوط مي كنند. شيوه معده غذاهاي گوشتي را گوارش مي دهد. در بيشتر غذاها آب وجود دارد. آب دهان، شيره معده و آبي كه مي نوشيم در نرم شدن غذا بيشتر تأثير دارند.
روده ها :
غذايي كه در معده گوارش پيدا مي كند كم كم وارد روده باريك مي شود. طول روده باريك 3 تا 4 متر است اما چون پيچيده شده در داخل شكم جا گرفته است. در روده هم مانند معده مايعي وجود دارد كه غذاهاي گوناگون را گوارش مي دهد. روده باريك مهم ترين قسمت دستگاه گوارش است.
خوني كه در اطراف روده ها جريان دارد. غذاي گوارش يافته را جذب مي كند. و اين خون همراه غذا در تمام قسمت هاي بدن حركت مي كند و غذاي دريافت شده از روده ها را به اندام ها مي دهد تا از انرژي آن استفاده كنند. قسمتي از غذا كه قابل گوارش و جذب نباشد از بدن دفع مي شود.
پرسش هاي بخش 12
سوالات تكميلي
در جاي خالي پاسخ هاي صحيح بنويسيد.
1- ريز شدن و آماده شدن غذا به صورتي كه براي بدن قابل استفاده باشد، گوارش نام دارد.
2- دندان هاي ما سه شكل نيش، پيش و آسيا دارند.
3- آب دهان هم به نرم شدن و خرد شدن غذاها كمك مي كند.
4- غذاي نرم تر آسان تر از راه گلو پائين مي رود.
5- غذاي جويده شده از راه مري به داخل معده مي رود.
6- ديواره معده ماهيچه هاي زيادي دارد.
7- غذايي كه در معده گوارش پيدا مي كند كم كم وارد روده باريك مي شود.
8- مهم ترين قسمت دستگاه گوارش روده باريك است.
9- قسمتي از غذا كه قابل گوارش و جذب نباشد از راه روده بزرگ دفع مي شود.
سوالات تشريحي
به سوالات زير پاسخ كامل دهيد :
1- وظيفه معده چيست؟
معده وظيفه دارد غذا را مدتي در داخل خود نگه دارد تا غذا گوارش بيشتري پيدا كند.
2- گوارش چيست؟ تعريف كنيد؟
ريز شدن غذا و آماده شدن آن به صورتي كه براي بدن قابل استفاده باشد، گوارش نام دارد.
3- دستگاه گوارش چيست؟
به مجموع اندام هايي مانند دهان، معده و روده كه غذا را براي بدن قابل استفاده مي كنند دستگاه گوارش مي گويند.
4- كار ماهيچه هاي معده چيست؟
ماهيچه هاي معده با حركات خود، غذاي جويده شده را خوب با شيره معده مخلوط مي كنند.
5- شيره معده چه غذاهايي را بيشتر گوارش مي دهد؟
غذاهاي گوشتي.
6- چرا بايد هر روز تعدادي آب بنوشيم؟
چون بدن انسان به آب احتياج دارد و ديگر اينكه آب در معده باعث مي شود تا غذا كاملاً نرم و آبكي شوند.
7- مري چيست؟ تعريف كنيد؟
مري لوله اي است كه دهان را به معده وصل مي كند و غذاي جويده شده از راه آن به معده مي رود.
8- خون چگونه غذا را به تمام بدن مي رساند؟
خون در تمام اندام هاي بدن گردش مي كند و غذايي كه از روده ها گرفته است به تمام اندام ها مي رساند.
9- كار دندان ها چيست؟
دندان ها كمك مي كنند تا غذاها بريده شده، له و خرد شده و براي گوارش آماده شوند.
