گردش علمی
مقدّمه :
مسأله آموزش و پرورش مسأله ای است 2 بعدی که در 2 جهت آموزش و پرورش حرکت می کند تاآدمی را تا حدودی به هدف پرورش یافتن همه جانبه برساند به شرطی که آموزش و پرورش حرکتی صحیح داشته باشد و با نگرشی حساب شده و هدف دار به سیر خود ادامه دهد برای رسیدن به یک آموزش و پرورش ما نیاز به استفاده از روشها و امکانات گوناگون و مناسب داریم تا بتوانیم به اهداف از پیش تعیین شدة آن برسیم آموزش و پرورش شاخه های متعّددی از علوم را شامل می شود که هر شاخه نیز خودش به شاخه های گوناگونی تقسیم می شود این که ما بخواهیم آموزش و پرورش را فقط به روش و شیوه یا موقعیّت و مکان و زمان خاصی منحصر کنم مسلماً نمی توانیم به آن آموزش و پرورشی که انتظار داریم برسیم ، خانه ، مدرسه ، کتاب ، معلّم ، دانش آموز ، امکانات مدرسه و … اینها به تنهایی اثر گذاری کمی در آموزش و پرورش دارد اولاً استفاده از تمام ظرفیت ها و امکانات و زمانها و مکانها های مورد نیاز است و ثانیاً تلفیق بهره وری از این امکانات با هم و استفاده از فعالیتهای فوق برنامه آموزش و پرورشی در اکثر دورس علی الخصوص در دروسی از قبیل علوم تجربی و علوم اجتماعی که ملموس شدن مطالب این دروس برای دانش آموزان با استفاده از روش های گوناگون مانند نمایش عکس و پوستر و نماش فیلم و گردش های علمی تأثیر بسزایی در یادگیری مطالب این دروس دارد
برخی از فواید گردش علمی در آموزش و پرورش :
1 . ملموس شدن واقعیّات کتابهای درسی برای دانش آموزان .
2 . ایجاد تنوّع در میان دانش آموزان و کاسته شدن از خستگی ها .
3 . آموزش و پرورش بهتر و سریعتر دانش آموزان در گردش علمی .
4 . عمق بخشیدن به یادگیری های دانش آموزان در دروس مختلف .
5 . آشنایی دانش آمزان با چگونگی سفر مراحل آن و اقدامات لازم .
6 . برطرف شدن برخی از مشکلات جسمی و روحی و رفتاری و … در گردش علمی .
7 . آشنایی دانش آموزان با نقاط مختلف کشور و ویژگیهای گوناگون آن .
8 . پرورش قوه های پنج گانه در دانش آموزان به ویژه قوّه ی تفکّر و استدلال .
9 . آشنایی دانش آموزان با مردم نقاط مختلف کشور و وضعیّت همه جانبه ی زندگی آنان
10 . بهره گیری از روشهای گوناگون آموزش در گردش علمی به صورت اثر گذارتر .
11 . تدریس چند درس رد یک گردش علمی جدا و به همراه یکدیگر بدون تداخل .
12 . آموزش و پرورش تعالمی دینی مذهبی اخلاقی اسلامی و … در گردش های علمی .
13 . پرورش روحیة همکاری و تعاون و ارتباط سازنده ی اجتماعی بین دانش آموزان .
14 . آشنایی و ایجاد علاقه و ارتباط مردم یک منطقه با مناطق دیگر .
15 . رونق صنعت ایرانگردی و گردشگری و توّجه ویژه به میراث باستانی و فرهنگی جامعه
16 . حفظ بهتر و بیشتر منابع طبیعی ، آثار باستانی و نقاط جالب و تاریخی با سفرهای همراه با آموزش
به طور کلّی گردش علمی آموزش و پرورش دانش آموزان را در ابعاد همه جانبه تحت تأثیر مثبت خود قرار می دهد .
تاثیرات گردش علمی
تاریخی اقتصادی اجتماعی اخلاقی هنری روحی تربیتی جسمی آموزشی پرورشی و تاثیرات گوناگون دیگر
آموزش و پرورش و ضرورت فوق برنامه علی الخصوص دروسی از قبیل علوم اجتماعی و علوم تجربی و گردشهای علمی در کاردانی رشتة آموزش ابتدایی دروسی تحت عنوان بررسی کتب علوم اجتماعی و روش تدریس علوم تجربی گنجانده شده است که هر دو این کتابها در دروس مربوطه به آنها با واقعیات خارج از محیط تحصیلی دانش آموزان ارتباط بسیار زیادی احساس می شود چرا که دروس علوم اجتماعی به وضع زندگی اجتماعی اقتصادی سیاسی مردم . پوشش مردم ، آداب اجتماعی ، قوانین و مقررات نوع حکومتها ، نوع زبان دین و مذهب و مسائلی از این قبیل مربوط می شود و دروس علوم تجربی به دروسی از قبیل حیوانات ، گیاهان ، انواع سنگها ، خاکها، آبها ، دریاها ، تغیرات فیزیکی و شیمیایی و مسائل تجربی از این قبیل با نگاهی اجتماعی به سر فصل های موجود در این درس و مشاهده می کنیم که اگر بتوانیم مسائل این دروس را به صورت تئوری در مدارس بیان نمائم و تدریس عملی این دروس را به آزمایشگاه نمایش فیلم گردشهای علمی سفرهای زیارتی سیاحتی و فعالیتهای از این قبیل ، اختصاص دهیم تا حدود زیادی توانسته ایم یادگیر دروس برای دانش آموزان را آسان نمائیم و مسائل و مباحث دروس را به صورت واقعی تر و در شرایط حقیقی و طبیعی تری برای دانش آموزان آموزش دهیم به طور مثال ما هر چقدر پیرامون نوع سنگ و پیدایش آنها برای دانش آموزان صحبت کنیم تا دانش آموزان این بحث را به شکل طبیعی و واقعی نبیند مطلب را آنطور که باید یاد بگیرد یاد نمی گیرد یا به طور مثال در بحث اجتماعی ما هر قدر که پیرامون آداب اجتماعی یا نقاط دیدنی یک منطقه صحبت نمائیم تا دانش آموزان این مطالب را به طور واقعی مشاهده نکنند مطلب را آنطور که باید درک کنند درک نمی کنند و لذا باید در برنامه ریزیهای آموزشی و پرورشی از اهمیّت و فواید پیش از حدّ این فعالیت غافل نشویم 